|
  

Tibet is tegenwoordig een autonome regio in China en grenst aan Bhutan,
Nepal, India, Birma en (de rest van) China. In het verleden was Tibet een
onafhankelijk land.
Geografie
Tibet is zeer hooggelegen: het zuiden van het door China bezette land ligt
in de Himalaya, de rest in de Tibetaanse hoogvlakte. De hoofdstad is
Lhasa, waar zich ook de (voormalige) residentie van de Dalai Lama bevindt,
het Potala Paleis.
Religie
In Tibet wordt door het grootste deel van de bevolking het Tibetaans
boeddhisme aangehangen, waarin zowel het Mahayana als het Vajrayana
boeddhisme beoefend worden. Ook de oorspronkelijke religie van Tibet, het
Bon, heeft nog steeds aanhangers. Sinds de bezetting van Tibet door China
is het boeddhisme onderdrukt en zijn vele monniken gedood, gemarteld of
gevlucht.
Geschiedenis
De geschiedenis van Tibet begint bij Nyatri Tsanpo, de koning van Tubo,
rond 127 v. Chr. en er zijn in totaal 42 koningen geweest tot 842.
Na 842 valt Tibet uit elkaar door de verschillende volksstammen die
onderling land van elkaar proberen te veroveren.
Tibet
van de Dalai Lamas
In 1647 verovert Lozang Gyatso, de vijfde Dalai Lama, Centraal Tibet en de
Dalai Lamas worden de nieuwe koningen van Tibet, maar de zesde tot en met
de twaalfde Dalai Lama krijgen geen daadwerkelijke macht. Tijdens het
bewind van de zevende Dalai Lama installeren de Chinezen de Amban om
invloed te krijgen op de politiek van Tibet, maar aan het eind van de 18e
eeuw heeft de regent van Tibet de werkelijke politieke macht in handen en
de regenten blijven tot Thubten Gyatso, de 13e Dalai Lama, aan de macht.
Tot ongeveer 1950 was Tibet feitelijk een onafhankelijke theocratie,
waarin de Dalai Lama zowel politiek als geestelijk de baas was. De
kloosters in Tibet waren sociale centra van lering, studie en praktijk.
Deze kloosters waren vaak ook grootgrondbezitters. Vanaf 1900 kwamen er
verschillende buitenlanders naar Tibet, wat een (langzaam) proces van
sociale en technologische vernieuwing op gang bracht.
Alhoewel de Chinezen zeggen dat Tibet altijd al een deel van China is
geweest, had Tibet altijd een eigen cultuur, met een andere religie dan
China. De Tibetanen zier er ook anders uit dan de Chinezen. Ze zijn
aangepast aan het leven op grote hoogten. Chinezen die in Tibet wonen
hebben moeite met de grote hoogte van Tibet, en gaan over het algemeen
gesproken één keer per jaar terug naar China om te recupereren. Tot 1949
was religie een belangrijk aspect van het dagelijks leven in Tibet.
Inval,
bezetting en onderdrukking
Eind 1949 viel het Chinese Volksleger Tibet binnen en nam controle over
het gebied. Tibet bezit veel natuurlijke grondstoffen, die momenteel door
China gedolven worden. Natuurlijk was ook de verspreiding van het
communisme en de 'bevrijding' van het Tibetaanse volk van hun slaafdom aan
de heersende klasse (landeigenaren en kloosters) een reden voor China om
Tibet binnen te vallen.
Vluchten
Na de inval volgde er een jarenlange strijd van het Chinese leger met de
Tibetaanse rebellen, die guerrilla-tactieken toepasten. Vele dorpen en
kloosters werden door de Chinezen platgebrand en er werden veel mensen
gedood. De 14e Dalai Lama zag zich in maart van dat jaar gedwongen te
vluchten naar India, nadat de Chinezen twee keer een aanslag op zijn leven
beraamden en hier bijna in slaagden. De Dalai Lama heeft tijdens zijn
ballingschap in India altijd het gebruik van geweld door de Tibetanen
afgezworen en kreeg mede hierdoor in 1989 de Nobelprijs voor de Vrede.
Het Tibetaans boeddhisme en het Bön worden onderdrukt, en bijna alle
boeddhistische kloosters zijn in de loop der tijd door Chinese soldaten
aangevallen, geplunderd en vernietigd. Vele monniken en nonnen vonden
hierbij de dood. Daarom zijn veel Tibetaanse monniken en bijna alle lama's
(leraren) naar het buitenland gevlucht en zijn een nieuw leven in het
buitenland begonnen. Dit is een belangrijke factor geweest in de groeiende
populariteit van het Tibetaans boeddhisme in het westen.
Huidige
situatie
In de laatste 10 jaar zijn er enkele kloosters herbouwd, voornamelijk om
een goede indruk te wekken bij toeristen en tegenover de internationale
gemeenschap. In plaats van duizenden monniken wonen er echter slechts een
klein aantal, en de monniken die er wonen worden in vele essentiële
aspecten van hun leven beperkt door regels vanuit Peking. Het is ze onder
andere verboden een foto van de Dalai Lama te bezitten, om te veel met de
buitenlandse toeristen te praten of om kritiek te uiten op de bezetting
van Tibet door China of de manier waarop Tibetanen door China behandeld
worden.

Milieuverontreiniging
Begin jaren '60 begon China op een destijds strikt geheime locatie op de
Tibetaanse hoogvlakte met de ontwikkeling van kernwapens, waarbij een
enorme milieuvervuiling optrad en de gezondheid van Tibetaanse
dwangarbeiders in gevaar kwam. Ook zou China andere landen hebben
aangeboden in ruil voor financiële compensatie kernafval op te slaan in
Tibet. Een andere bedreiging vormen de uraniummijnen in het gebied.
|