Nieuw Zeeland

Nieuw-Zeeland is een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan. Het bestaat uit twee grote eilanden en een aantal kleinere eilandjes. Nieuw-Zeeland is lid van het Gemenebest van Naties (het vroegere Britse Gemenebest) en daarmee is Elizabeth II, koningin van Engeland, het staatshoofd, die wordt vertegenwoordigd door een gouverneur-generaal.

Geschiedenis
Tussen 500 en 1300 vestigen de eerste Polynesiërs, die vanaf dan Maori's heten, zich in het noorden van het land dat zij Aotearoa (land van de lange witte wolk) noemen.
De eerste Europeanen die Nieuw-Zeeland aandoen zijn Abel Tasman en zijn bemanning die in december 1642 in het noorden van het Zuidereiland contact maken met lokale Maori's. De ontmoeting verloopt erg stroef en nadat enkele manschappen gedood zijn, vertrekt deze Nederlandse ontdekkingsreiziger zonder aan land te zijn geweest richting Tonga. In oktober 1769 gaat de Britse luitenant James Cook wel meerdere keren aan land en hij is in staat handel te drijven met de Maori's.

Vanaf ongeveer 1790 vestigen de eerste Europeanen zich op Nieuw-Zeeland. Op donderdag 6 februari 1840 door enkele Maori stamhoofden en vertegenwoordigers van de Britse Kroon het Verdrag van Waitangi getekend. Vanaf dat moment is Nieuw-Zeeland een zelfstandige Britse kolonie en zijn er afspraken over de verdeling van land.

Vanaf 1984 bouwen opeenvolgende kabinetten het overwegend socialistische en agrarische land om tot een zelfstandige industriele natie met een vrije markt economie. In 1985 is er een conflict met Frankrijk, dat in de haven van Auckland het vlaggeschip van Greenpeace, de Rainbow Warrior tot zinken brengt.

Geografie
De belangrijkste landmassa's van Nieuw-Zeeland zijn het Noordereiland en het Zuidereiland, welke door de Straat Cook van elkaar gescheiden worden. De hoogste top van dit gebergte is de Mount Cook (3.754 m). Het minder bergachtige Noordereiland kent vulkanisme. De hoogste top op het Noordereiland is Ruapehu; een actieve vulkaan met een hoogte van 2.797 m.
Naar oppervlakte gerangschikt is Stewart-eiland het derde eiland van Nieuw-Zeeland. Het ligt 30 km ten zuiden van het Zuidereiland. Verder bestaat Nieuw-Zeeland uit een groot aantal kleine eilanden waarvan een deel onbewoond is.

Klimaat
Over het algemeen kent Nieuw-Zeeland een gematigd zeeklimaat. De veelal uit het westen waaiende wind zorgt voor uitzonderlijk veel neerslag in het zuidwesten, waar jaarlijks zo'n 8.000 mm regen valt. Ten oosten van de Nieuw-Zeelandse Alpen is het veel droger.

Bestuur
Nieuw-Zeeland is een parlementaire democratie, met een parlement bestaande uit één kamer met 120 leden, waaruit een kabinet van circa 20 ministers wordt gekozen. Het parlement zetelt in de hoofdstad Wellington. Leider van dit kabinet is de premier. Er zijn momenteel zeven partijen vertegenwoordigd in het parlement. Nieuw-Zeeland is onderverdeeld in 17 regio's die elk bestuurd worden door een regionaal gekozen raad.

Bevolking
Van de vier miljoen Nieuw-Zeelanders, die ook wel Kiwi's worden genoemd, woont grofweg drie kwart op het Noordereiland en één miljoen op het Zuidereiland. De dichtstbevolkte regio is Greater Auckland met ongeveer een miljoen inwoners.
75% van de bevolking is van Europese oorsprong; voornamelijk afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Maori's maken voor 10% deel uit van de bevolking. De overige 15% bestaat hoofdzakelijk uit Aziaten en Oceaniers. De meest voorkomende religie is het christendom, waarbij de Anglicaanse Kerk van Nieuw-Zeeland en de Rooms-katholieke Kerk de voornaamste denominaties zijn.

Economie
De belangrijkste exportproducten zijn vlees (vooral rund), fruit (vooral kiwi's), vis en hout. Sterk in opkomst is wijnbouw, filmindustrie en toerisme.

Flora en fauna
Een deel van het oppervlak is bedekt met regenwoud dat tegenwoordig voor een groot deel tot nationale parken is verklaard. Er komen vele tientallen varensoorten voor. Nieuw-Zeeland heeft één inheemse passiebloem, , de enige tweehuizige passiebloemsoort.

Er komen vrij veel vogels voor op de eilanden. Zo waren tot in historische tijden de grote moa's belangrijke herbivoren; de aan hen verwante kiwi's zijn nog steeds actief, evenals de ook niet-vliegende takahe. Ook zijn er fossielen gevonden van grote roofvogels. Aan de zuidkust van het Zuidereiland en op enkele zuidelijker gelegen eilanden komt de zeldzame geeloogpinguïn voor.Eén van de meest bekende producten uit Nieuw-Zeeland is de kiwi. Hoewel er maar weinig mensen zullen zijn die dit weten. Of je moet als hobby stickertjes van fruit verzamelen. En de kiwi is ook nog een vogeltje.

De komst van mensen en de invoer van uitheemse dieren zoals ratten, honden, katten en voskoesoes heeft ervoor gezorgd dat veel van deze vogelsoorten nu met uitsterven bedreigd worden of (zoals de moa's) al zijn uitgestorven. Vooral de uit Australië ingevoerde opossums waarvan er tegenwoordig zo'n 60 miljoen rondlopen richten enorme schade aan.

Sport en cultuur
De Nieuw-Zeelandse cultuur is een samensmelting van Maori en Europese cultuur. Dit komt onder andere duidelijk tot uiting bij rugbywedstrijden, waarbij de spelers vooraf een Haka uitvoeren. De populairste sport is rugby. Andere populaire sporten zijn cricket en golf.
De laatste jaren weten filmproducers de weg naar Nieuw-Zeeland te vinden. De schitterende natuur en het afwisselende landschap is zeer geschikt om er avonturenfilms e.d te schieten waar veel buitenopnamen bij nodig zijn. Veel opnamen voor de The Lord of the Rings-trilogie zijn gemaakt in Nieuw-Zeeland en ook de televisieseries Xena en Hercules zijn er opgenomen.