Cambodja
is een land in Zuidoost-Azië. In het noorden heeft het een 541 kilometer
lange grens met Laos. In het noordwesten en westen heeft het een ongeveer
800 kilometer lange grens met Thailand en in het oosten en zuidoosten
heeft het een 1228 kilometer lange grens met Vietnam. Aan de kust grenst
het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee
De naam Cambodja
Cambodja is zo vaak van naam veranderd dat het af en toe een beetje
verwarrend is. De Cambodjanen zelf noemen hun land Kampuchea, deze naam is
afgeleid van het woord Kambu-ja. Deze naam betekent letterlijk: zij die
geboren zijn door Kambu. Kambu is volgens een mythe de grondlegger van
Cambodja. Het Portugese woord Camboxa en het Franse Cambodge, waarvan wij
de naam Cambodja hebben overgenomen, stammen direct van Kambu-ja.
Sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1953 heeft Cambodja vele namen
gekend:
Koninkrijk Cambodja (Royaume du Cambodge)
Khmerrepubliek onder Lon Nol van 1970 tot 1975
Democratisch Kampuchea onder de Rode Khmer van 1975 tot 1979
Volksrepubliek Kampuchea onder de Vietnamese bezetting van 1979 tot
1989
Staat Cambodja (L'Etat du Cambodge, in Khmer: Roet Kampuchea) vanaf
midden 1989
Koninkrijk Cambodja sinds de verkiezingen in mei 1993
De Rode Khmer veranderde de naam Cambodja in Kampuchea om op die manier
definitief afscheid te nemen van het koloniale tijdperk. De naam werd
later weer terugveranderd in Cambodja.
Geografie
Cambodja heeft een oppervlakte van ongeveer 181.400 vierkante kilometer.
Behalve in het zuidoosten worden alle grenzen van Cambodja gevormd door
lage gebergtes. Binnen deze grenzen ligt een grote laagvlakte die het hart
van Cambodja vormt.
Deze vlakte is het meest dichtbevolkte deel van Cambodja en is zeer
vruchtbaar door de overstromingen, natte rijstbouw vormt hier het
belangrijkste landgebruik. De Mekong rivier die stroomt vanaf Laos in het
noorden tot aan Vietnam in het zuidoosten zorgt voor de drainage van dit
gebied. Centraal in deze laagvlakte in het noordwesten van Cambodja ligt
het Tonlé Sap meer (Grote meer in het Khmer). In het zuidwesten van
Cambodja ligt het Kravanh gebergte (Cardamon gebergte) met als hoogste
piek de Aoral berg van 1771 meter.
Cambodja is onderverdeeld in 20 Khett (provincies) en 3 krong (stedelijke
gebieden).
Klimaat
Cambodja heeft een tropisch moessonklimaat. De temperatuur varieert van 10
graden in de koele maanden tot 45 graden in de zomer. Cambodja kent twee
moessons: de droge noordoostmoesson van november tot april, als de winden
uit het noordoosten komen, en de natte zuidwestmoesson van mei tot
oktober, als de winden uit het zuidwesten komen en veel regen brengen.
Geschiedenis
Van 802 tot ongeveer 1350 was Cambodja onderdeel van een groot Khmer rijk.
Na verscheidene oorlogen met Ayutthaya en Lan Xang (dat het zelf had
helpen stichten), verplaatsten de Khmers de hoofdstad naar Phnom Penh en
ongeveer vanaf die tijd veranderde de naam in Kambu-ja (Cambodja).
Vanaf het midden van de 15e eeuw tot de komst van de Fransen werd Cambodja
geregeerd door zwakke koningen en werd het verscheurd door interne
conflicten. Ook vele oorlogen met Ayutthaya en Vietnam leidden tot grote
verliezen in zowel land als rijkdom. Cambodja zou nooit meer de omvang en
glorie van het oude Khmer rijk meemaken.
Tussen 11 augustus 1863 en 9 november 1953 werd Cambodja geregeerd door
Frankrijk. Op 9 november 1953 werd Cambodja onder koning Norodom Sihanouk
onafhankelijk en sindsdien kent het een turbulente geschiedenis met vele
politieke wisselingen.
Tijdens de Vietnamoorlog werd Cambodja zwaar gebombardeerd door
Amerikaanse B-52-bommenwerpers die de Vietcong en het Ho Chi Minh Pad als
doel hadden. Er vielen naar schatting 600.000 burgerslachtoffers. In 1975
wierp de rode Khmer de regering van Lon Nol omver en kwam aan het bewind.
Ze oefenden een waar schrikbewind uit en vermoordden tussen 1,5 miljoen en
2,5 miljoen mensen. In 1978 vielen de Vietnamezen Cambodja binnen, nadat
de laatste het zuiden van Vietnam was binnengevallen. Hierna heerste er
tot ver in de jaren 90 van de 20e eeuw een burgeroorlog die uiteindelijk
resulteerde in de overgave van de laatste Rode Khmer guerrillero's. In mei
1993 werden er voor het eerst weer verkiezingen gehouden.
Economie
Cambodja is een zeer arm land en de economie draait zeer slecht door de
vele oorlogen. Landbouw is de belangrijkste activiteit en rijst, rubber en
maïs zijn de belangrijkste gewassen. Het toerisme is de snelst groeiende
sector in de Cambodjaanse economie in de laatste jaren.
Bevolking
De meeste Cambodjanen horen bij de Khmer (94%). De Chinezen zijn op één na
de grootste groep met ongeveer 3%, de Moslim Chams volgen met 2%. De rest
van de bevolking bestaat uit Vietnamezen, Thais, Chinezen en bergvolkeren.
Een grote groep Cambodjanen woont buiten Cambodja, namelijk in de
provincies Buriram, Sisaket, Surin en Ubon Ratchathani in het noordoosten
van Thailand.
Religie
De belangrijkste religie in Cambodja is het Theravada boeddhisme: ongeveer
88% van de bevolking. De islam heeft ook een grote groep volgelingen:
ongeveer 3% van de bevolking, zij behoren over het algemeen tot de Cham.