Afghanistan

Afghanistan is 19 keer zo groot als Nederland.
Kabul (spreek uit: Kaboel) is de hoofdstad van Afghanistan.

Het is moeilijk te zeggen hoeveel mensen er in Afghanistan wonen. Sinds de burgeroorlog, die zo’n 20 jaar begon, zijn heel veel mensen voor het geweld op de vlucht geslagen. En door de bombardementen hebben opnieuw grote groepen hun boeltje bij elkaar moeten pakken. Vaak vluchten ze naar buurlanden, maar ook in Europese landen wonen Afghaanse vluchtelingen.

Volken en talen
In Afghanistan leven mensen van 55 verschillende volken. Die hebben allemaal hun eigen gewoonten en gebruiken en vaak ook een eigen taal. Zo spreken de Hazara’s een Perzisch dialect en de Oezbeken praten Turks. De Pashtun vormen de grootste groep in Afghanistan. Maar er zijn ook veel Tadzjieken en Baloetsji’s - die wonen vooral in het zuiden.

Van zomer naar winter
In Nederland zorgt de herfst ervoor dat de winter niet zo koud op ons dak valt en kunnen we door de lente alvast een beetje wennen aan de hitte in de zomer. Dat is niet in alle landen zo. In Afghanistan duurt de overgang van winter naar zomer in sommige gebieden maar een paar uur! Dan is het dus ineens een stúk warmer. ’s Winters vriest het op sommige plekken wel 20 graden en in de zomer is het in het woestijngebied van Afghanistan flink zweten geblazen. Daar kan het wel 50 graden worden!
Niet alleen het weer, maar ook het landschap maken Afghanistan tot een ruig land. Er is woestijn, maar ook een heel groot berggebied. Die bergen lopen van het noordoosten tot het zuidwesten. Het hoogste punt is de Noshaq. Die is zo’n 7500 meter hoog.

Burgeroorlog
Elke dag heeft het journaal wel een item over Afghanistan en de kranten staan nog steeds bol met berichten over de ‘strijd tegen terrorisme’. Dat komt allemaal door de aanslag op het World Trade Center in New York en de bombardementen van de Verenigde Staten op Afghanistan. Hierdoor lijkt het alsof de situatie in Afghanistan nú pas belangrijk is. En dat terwijl er al jarenlang een felle burgeroorlog woedt. Het leven voor de gewone Afghaanse burger is erg zwaar, mensen hebben niet genoeg te eten en ze zijn elke dag bang voor het geweld. De bombardementen hebben daar tot nu toe nog niet écht iets aan veranderd.

Geschiedenis
Om iets van de hedendaagse situatie in Afghanistan te kunnen begrijpen, is het belangrijk om een stukje van de geschiedenis van het land te weten. Tot 1973 was Afghanistan een koninkrijk. In dat jaar moest de koning voor een medische ingreep naar het buitenland en rook zijn zwager z’n kans. Hij schafte de monarchie af en riep zichzelf tot president uit.

Vijf jaar later grepen de communisten de macht en werd hij samen met zijn familie vermoord. Vanaf dat moment was Afghanistan een communistisch land; tot groot ongenoegen van de religieuze leiders op het platteland. Die zagen alle islamitische normen en waarden in rook opgaan. Helemaal toen de Sovjet-Unie (ook communistisch in die tijd) Afghanistan binnenvielen om de communistische leiders te hulp te komen.

De geestelijke leiders riepen op tot verzet tegen het communisme – dat noemden ze mujahedin (spreek uit: moedjahedien). Er ontstonden verschillende mujahedin groepen die met elkaar gingen vechten. De burgeroorlog was geboren en de communisten maakten nog steeds de dienst uit. Pas toen de Verenigde Staten (die waren immers anticommunistisch) zich ermee gingen bemoeien, verlieten de Sovjet-Unie in 1989 het land en werden de communisten buitenspel gezet.

Er kwam een nieuwe regering met een president, maar de geestelijk leiders waren het daar niet mee eens. De oorlog duurde voort. In 1994 trokken de Taliban vanuit het buurland Pakistan, Afghanistan binnen. Zij zetten in 1996 de president van het land af en veroverden de ene provincie na de andere. Zij wilden een pure islamitische staat. Alleen in het noorden konden ze niet de baas worden. Daar heerste de Noordelijke Alliantie.

De bombardementen op Afghanistan veranderden de situatie. De Noordelijke Alliantie hadden er namelijk ineens een nieuwe bondgenoot tegen de Taliban bij. Zij slaagden erin nieuwe gebieden van de Taliban af te pakken. Zoals bijvoorbeeld de stad Kabul. Binnenkort komen er onderhandelingen tussen de geallieerden over een nieuwe regering en dan zullen de Taliban hopelijk het veld moeten ruimen.

Wat is wat?

Taliban. Een letterlijke vertaling van Taliban is ‘religieuze studenten’. Het enkelvoud is: ‘talib’. Zij voerden jarenlang een schrikbewind in Afghanistan. De Taliban hebben erg fundamentalistische ideeën over hoe een islamitische staat eruit zou moeten zien. Ze verboden van alles. Het leek er wel op alsof niemand meer plezier mocht maken. Bioscopen sloten, er klonk geen muziek meer op de radio en mensen mochten geen spelletjes doen. Ze hanteerden een zogenaamde islamitische rechtspraak wat bijvoorbeeld betekende dat ze de handen van dieven afhakten. Vooral de vrouwen in het land werden het slachtoffer van de Taliban. Zij mochten bijna niks meer. Niet naar school en alleen in een burqa (spreek uit: boerka) op straat. Een burqa is een sluier die het hele lichaam bedekt; de vrouwen kunnen alleen door een gaasje voor hun ogen kijken. Ze mochten niet lachen en niet praten. De mannen moesten allemaal hun baard laten staan.

Noordelijke Alliantie. Dit is de verzamelnaam voor allemaal verschillende groepen van mensen met een verschillende etniciteit. Zo heb je de Tadjzieken, de Oezbeken en ook de Hazara maken deel uit van de Noordelijke Alliantie. Het enige dat ze gemeenschappelijk hebben, is dat ze tegen de Taliban vechten. Het lijkt er nu soms op alsof zij alleen maar goed zijn. Maar dat is niet helemaal waar. Zij zijn wel tegen de Taliban, maar ondertussen plunderen sommige groepen ook of verkrachten ze vrouwen.

Wie is wie?

Mullah Mohammed Omar. Ook wel bekend als ‘de éénogige’. Omar is de geestelijk leider van de Taliban. Voordat hij leider werd, vocht hij tussen 1989 en 1992 met een mujahedingroep tegen de regering in Kabul die door de Sovjet-Unie was opgezet. Zijn ene oog verloor hij in die strijd.

Achmed Sjah Massoud. Hij was tot een paar maanden geleden de leider van de Noordelijke Alliantie. Mensen noemden hem ook wel de ‘Leeuw van de Panjshervallei’. Deze vallei is onderdeel van het gebied waar de Taliban niet over regeerden. Massoud is nog niet zo lang geleden vermoord; waarschijnlijk in opdracht van Osama Bin Laden.

Osama Bin Laden. Bin Laden is de meest gezochte man ter wereld en de leider van een groot netwerk dat al–Qaeda heet. Hij zit achter verschillende terroristische aanslagen en de Verenigde Staten geven hem ook de schuld van de aanslag op het WTC. De Taliban steunen hem en daarom hebben de Verenigde Staten besloten om Afghanistan te bombarderen. Ze hoopten dat ze Bin Laden dan te pakken zouden krijgen. Maar die houdt zich waarschijnlijk goed verstopt in de bergen van Afghanistan.

Mommamed Zahir Shah. Hij is de 86-jarige ex-koning van Afghanistan die al sinds 1973 in ballingschap leeft in Rome. Zijn familie is vermoord toen de communisten de macht overnamen. Na een eventueel vertrek van de Taliban uit Afghanistan zou hij een belangrijke rol kunnen spelen in de vorming van een voorlopig nieuw bestuur.