Nog niet naar huis.
Het is half vier. De school is uit. Het wordt al donker. Meestal gaat Elianne nu meteen naar huis. Zoals gisteren. Toen vierden ze thuis sinterklaas. Ze heeft wel zes cadeaus gekregen. Een barbiepop, een cd-rom, een zak knikkers, een nieuwe trui, skeelers en een zak snoep.
Maar vandaag gaat ze niet meteen naar huis. Vandaag loopt ze zo snel als ze kan naar het huis van haar opa. Gisteren heeft hij haar beloofd dat ze mag helpen met het opzetten van de kerstboom en de kerststal. Gelukkig woont haar opa dicht bij de school. Snel loopt ze door de achterdeur naar binnen.

Meteen beginnen
"Hoi meid", roept opa vanuit de huiskamer. "Daag", zegt Elianne. "We kunnen meteen beginnen, ik heb de dozen met de spullen al van de zolder afgehaald", zegt opa. "Of wil je eerst een glas limonade met een zakje chips?" "Graag!", antwoordt Elianne. Terwijl Elianne de chips eet is opa al bezig de kunst-kerstboom op te zetten. Hij haalt een emmer grond uit de tuin en zet daar de boom in. "Zo, die staat weer stevig. Kom, dan gaan we nu samen de lampjes er in hangen." Elianne pakt de lampjes uit de doos en ze hangen ze van boven naar beneden in de boom.

Paniek!
Terwijl ze zo bezig zijn vraagt Elianne opeens: "Opa, hebt U vroeger uw opa ook mogen helpen met het opzetten van de kerstboom?" "Ach", zegt opa, "soms wel. Maar het was vroeger wel heel anders dan nu. Toen ik zo oud was als jij nu bent, was het oorlog. De Tweede Wereldoorlog was toen bezig. De dag voor Kerstmis zetten we de kerstboom en de kerststal op. De meeste mensen hadden niet veel in de oorlog. Lampjes voor in de boom waren bijna niet te krijgen. Dus hadden wij echte kaarsjes in onze echte kerstboom. Maar ja, je moest wel goed uitkijken dat de boom niet helemaal in brand vloog. Zo weet ik nog dat mijn oma een keer alleen thuis was. Ze was niet goed ter been. Terwijl zij zo naast de kerstboom zat, vatte opeens de boom vlam. Paniek, wat nu? In de opwinding nam zij het eerste wat zij zag om het vuur te doven en gooide dat over de brandende boom heen. Het vuur ging uit. Maar het stonk behoorlijk. Want wat had zij over de boom heen gegooid? Haar pispot die onder haar stoel stond!

Naar de kerk
Tijdens de kerstnacht ging ons gezin met oma en opa om vijf uur 's-morgens naar de kerk voor de nachtmis. Weer thuis gekomen legde mijn oma Jezus in het kribbetje van de kerststal. Nu was hij echt geboren. We kregen dan warme chocomel en beschuit met muisjes. Cadeaus waren er toen niet zoveel zoals ze er nu op veel plaatsen zijn. Daar was geen geld voor. Op kerstdag kregen we wel iets extra's te eten. Ik herinner me nog goed de koude schotel die mijn oma maakte. Ook haar zelfgebakken gebak was heerlijk. Zelf bakken was niet zo gemakkelijk toen. We hadden een gewone houtkachel. Daar kon je niet in bakken. Oma maakte zelf het deeg en de spijs en bracht dat naar de bakker. Die bakte het dan in zijn oven.

Zelfgemaakt
De drie koningen werden op zes januari bij de kerststal gezet. Dan vierden we het Driekoningenfeest. De hele kerststal bleef staan tot twee februari, het feest van Maria Lichtmis. Dan werd de kerststal afgebroken en weer opgeborgen tot het jaar daarna. De kerststal die we toen hadden, had mijn opa zelf gemaakt. Er stonden grote gipsen beelden in. Ik heb die kerststal naderhand gekregen en die gaan we morgen weer opzetten."

Morgen door mij
Terwijl opa zo aan het vertellen was, was Elianne verder gegaan met het versieren van de kerstboom. Nu de piek nog. Dat moet opa doen. Hij zet de piek op de boom. Elianne maakt de lampjes aan. Samen kijken ze naar hun eigen kerstboom. Hij is heel mooi geworden.
Elianne moet nu naar huis. Morgen komt ze terug om te helpen met het opzetten van de kerststal. De kerststal die de opa van haar opa heeft gemaakt en die al zo lang elk jaar weer van zolder wordt gehaald. "Er is toch veel veranderd", denkt ze, "maar Jezus wordt nog steeds elk jaar in de kribbe gelegd. En morgen door mij."