EEN ZOET NIEUWJAAR

Het joodse nieuwjaar valt dit jaar (2006) op 23 en 24 september. Klap nam een kijkje in de synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente in Rotterdam. Een week voor Rosj Hasjanah. Zo heet het joodse nieuwjaarsfeest.
In de synagoge zijn veel kinderen. Ze gaan op zondag naar "sjoel" om te leren over hun geloof en alle gebruiken die daarbij horen. Er zijn veel kinderen van buiten Rotterdam, want niet elke stad of elk dorp heeft een synagoge, waar joodse mensen bij elkaar kunnen komen om naar de verhalen over God te luisteren, te zingen en te bidden.

Ark Sjabbat
Op zaterdag is de dienst. Sjabbat wordt die dag genoemd. Het is een rustdag die op vrijdagavond, als de zon onder is, begint en die duurt tot de volgende dag als de zon weer onder gaat. Want op de eerste bladzij van de bijbel staat: "Het werd avond en het werd ochtend: de eerste dag."

Torah

Ark
Er wordt druk gewerkt om de synagoge schoon te maken voor het feest. De koperen letters van de Heilige Ark worden gepoetst. Het zijn vreemde letters van een taal die Hebreeuws heet. "Weet voor Wie je staat" betekent het. In de kast worden kostbare boekrollen bewaard: de Tora, de vijf boeken van Mozes. Ze zijn met de hand geschreven.

menorah.jpg (16293 bytes) Lamp
Naast de Ark hangt een lamp waar ook Hebreeuwse letters op staan. Het is een eeuwig brandende lamp die mensen eraan herinnert dat God altijd aanwezig is. Naast de Ark staat ook een negenarmige kandelaar, de chanoekiah.

Biema Biema
In het midden staan jonge mensen op een verhoging, de biema. Ze oefenen hardop om een stukje Hebreeuws voor te lezen tijdens de dienst. Het lijkt wel zingen. Er hangen grote Hebreeuwse letters aan de muur, want de kinderen moeten die taal leren om de joodse boeken te kunnen lezen.

Honing
De kinderen zijn in zaaltjes op hun manier bezig met de voorbereiding van het nieuwjaarsfeest. Sylvia heeft een bord geplakt vol appeltjes. Een bijtje zit op het bakje, want daar moet straks honing in. Op Nieuwjaarsdag wordt een zoete appel in de honing gedoopt en de wens uitgesproken: "Dat God een goed en zoet nieuwjaar zal geven." Ook Aron laat trots zijn honingbakje zien.

Kaarten
"Ik vind het niet zo leuk dat ik naar sjoel moet", zegt Abel van zes. "Ik zit al zoveel op school. Maar we hoeven niet elke week", legt hij uit. In het klasje van Abel staat een bord met allemaal nieuwjaarskaarten. Er staat een pot honing bij en er liggen appels.

Keppeltje
In een ander zaaltje zijn de kinderen nieuwjaarskaarten aan het kleuren en tekenen. Sommige kinderen hebben een klein rond kapje op hun hoofd. Dat heet een keppeltje. In de synagoge draag je zo’n keppeltje uit eerbied voor God.

De Sjofar wordt geblazen Ramshoorn
Juf Matty laat de ramshoorn, de sjofar, zien. Ze laat horen wat voor geluid die geeft. Ze vertelt dat aan het begin van het nieuwe jaar op de hoorn wordt geblazen. Het geluid is een beetje klagend. Het roept de mensen op om na te denken over wat ze het afgelopen jaar goed en fout hebben gedaan. Als je ruzie hebt, moet je het weer goedmaken en als je schulden hebt, moet je die terugbetalen.De eerste tien dagen van het nieuwe jaar krijg je om alles weer goed te maken. De laatste dag heet Grote Verzoendag, Jom Kippoer.

Data
Wanneer begint het Joods nieuwjaar....

23-24 september 2006 (Joodse jaartelling 5767)
13-14 september 2008 (Joodse jaartelling 5768)
30 sept. - 1 okt. 2008 (Joodse jaartelling 5769)
19-20 september 2009 (Joodse jaartelling 5770)

Klik hier voor didactische suggesties bij dit feest