Huilen mag, lachen ook

 

Jill mag in de doodskist
om te proberen hoe dat voelt.
Het is doodstil.
Als ze eruit komt zegt ze:
“Het was of ik in de hemel was”.

 

Groep 7 en 8 van basisschool De Horizon in Rotterdam gaan een cursus ‘Afscheid nemen’ volgen. Kimberley en Saskia weten al dat het over doodgaan zal gaan. Een beetje zenuwachtig staan ze op de gang: “Ik ga vast lachen”, zegt Kimberley.

In de grote zaal van de school staat een doodskist. Rechtop als een huisje. Iedereen gaat wat onwennig zitten. Marij, één van de twee dames van het theaterduo, komt vertellen dat de voorstelling niet door kan gaan. Ze staat er met grote schrikogen. "Karin is dood, en Lidy weet het nog niet!" Het klinkt zo overtuigend dat de kinderen al weg willen gaan. Dan klapt het luikje in de kist open en een vrolijke Lidy, de andere mevrouw van het duo, begint de voorstelling. Ze heeft niet in de gaten dat Marij verdrietig is.

Er wordt gezwaaid, handen gegeven, gekust. Het gaat er gezellig aan toe. Ondertussen is Marij in huilen uitgebarsten. Lidy heeft niets in de gaten. Opgewekt geeft ze tissues en als die op zijn een rol wc-papier. Pas langzaam dringt het tot haar door dat Marij wel erg verdrietig is en dan komt het hoge woord eruit. "Karin is dood".

Het lijkt of het niet doordringt. Lidy gaat gewoon door met de cursus. Ze doet voor hoe je tranen kunt maken als je niet kunt huilen: heel erg persen of je ogen wijd opensperren. Je kunt aan iets verdrietigs denken, aan verhuizen bijvoorbeeld of aan een aardbeving…

Dan wordt Lidy boos. Ze slaat op de kist. Ze rukt de bloemblaadjes van de bloemen. Van de stelen maakt ze een kruis. Wie gaat er nu dood zonder waarschuwing…



Ik schrok me dood toen het klepje in de kist open ging.
Ik vond het wel leuk dat de kist een wc was.
Toen Marij in de kist lag, was het leuk dat haar hand eruit kwam en dat ze zwaaide.



Allemaal anders
Op de vraag: “Wie heeft er wel eens een overledene gezien” komen de verhalen los over opa’s, oma’s en huisdieren. “Soms kan je niet huilen”, vertelt Lidy. “Ik ging pas huilen op de verjaardag van mijn moeder. Sommige mensen gaan schreeuwen of met dingen gooien. Anderen gaan alleen naar muziek luisteren, want muziek troost. Huilen kan opluchten, maar we zijn allemaal anders.”
 


Schip
In Mexico maken de mensen van bloemblaadjes iets waar de overledene van hield, bijvoorbeeld een schip. Anderen laten ballonnen op of maken een kring. In een kring ben je allemaal gelijk. Sommige mensen in Nederland die uit Marokko en Turkije komen, gaan terug naar hun geboorteland als ze dood zijn om daar begraven te worden. In India dansen de mensen op de begrafenis.


Wormen
“Vinden jullie de wormen niet eng?”, vraagt Lidy. Er wordt geknikt, maar Bert weet: “ Als je wordt begraven, eten de wormen je niet op, want wormen zijn vegetarisch.” “Bovendien kunnen ze niet zo diep komen. Je verteert jezelf”, vult Marij aan.

“Was Karin echt dood?”, willen veel kinderen weten. Marij stelt hen gerust. “Dat hebben we allemaal gespeeld. We kennen zelfs geen Karin.”