Symbolen uit het Boeddhisme
Wanneer je een boeddhistische tempel, gebouw of ruimte betreedt zul je, afhankelijk van de traditie, verschillende voorwerpen en symbolen aantreffen. Standaard aanwezig is een boeddhabeeld, bloemen en wierook. Hier volgen een aantal typerende voorwerpen met hun -symbolische - betekenis die bij verschillende stromingen in de ruimte kunnen worden aangetroffen.

Boeddha met zijn hand naar de aarde gerichtBoeddhabeeld
Boeddhabeelden vervullen een belangrijke rol. Iedereen ziet wel via de televisie of plaatjes wat er wordt verstaan onder een boeddhabeeld. Je vindt Boeddhabeelden met een rustgevende uitstraling, vaak in meditatiezit, in tempels en thuis bij mensen. De beelden zijn dan omgevenPu-Tai beeldje met licht, kaarsen, wierook, bloemen en schaaltjes met offergaven. Mensen brengen eer aan Boeddha (en de Boeddha in zichzelf) door een buiging voor hem te maken. Ze houden daarbij hun handen voor hun borst, de handpalmen naar elkaar en de duimen naar binnen gekeerd.

Het beeldje op deze foto toont Boeddha in meditatiezit terwijl hij met de vingers van zijn rechterhand de aarde aanraakt.
Toen Boeddha bijna de verlichting bereikt had, probeerde kwade machten hem van deze verlichting af te houden. Boeddha raakte met zijn rechterhand de aarde aan om deze als getuige op te roepen voor de waarheid van zijn woorden. Het is het moment dat Siddhartha (de prins) Boeddha (de Verlichte) werd.

De dikke, vaak lachende boeddha, een figuurtje dat je vaak ziet in Chinese restaurants en winkels, is strikt gesproken geen boeddha maar een Pu-tai. Dit is een Chinees godenbeeldje van rijkdom en voorspoed. Hoofd van Boeddha

Vanaf het moment dat men de Boeddha begon af te beelden, golden regels voor zijn uiterlijk. Hierdoor is in de gehele boeddhistische wereld een boeddha altijd als de Boeddha te herkennen. Natuurlijk varieert de stijl per gebied en periode. Enige kenmerken zijn:

  • een bolvormige uitwas op het hoofd, als symbool van zijn grotere inzicht. Dit bolvormige uitstulpsel is waarschijnlijk afkomstig van een aloude hindoeïstische gewoonte van asceten om hun haar in een knot op hun hoofd te binden. De Boeddha zelf heeft ook een aantal jaren als asceet geleefd.

  • lange oorlellen, als teken van zijn koninklijke afkomst (deze zijn veroorzaakt door het  dragen van zware oorsieraden)

  • de beelden hebben  de ogen altijd geloken, een houding van ingekeerdheid, ofwel een meditatie houding.

 

Bladgoud
 Kleine vierkante stukjes flinterdun bladgoud, die in kleine boekjes worden verkocht, worden in sommige tradities op boeddhabeelden gedrukt. Dit wordt gedaan om respect te tonen aan Boeddha en omdat veel boeddhisten het gepast vinden het beeld mooier te maken, rijk te versieren.

Lotusbloem
De lotusbloem is het symbool voor zuiverheid.
Zoals de lotus vanuit de modder onder water naar het licht groeit, zo kan ook de mens meer een wijzer mens worden. De lotusbloem doet denken aan de mens die zoekt naar de waarheid. In deze symboliek is de lotus een bloem die haar wortels heeft in het troebele, modderige water van onwetendheid en lijden.
De bloeiende lotus is ook symbool voor wat 'verlichting' wordt genoemd. Daarmee wordt bedoeld het tot volle bloei komen van de bloem, het tot volle inzicht komen van het menselijk bestaan met al zijn lijden en geluk, niet alleen voor je zelf maar voor al het leven om je heen.
Wierookstokjes, Grote kaars - kaarsen
Als boeddhisten gaan mediteren plaatsen zij meestal drie offervoorwerpen voor het boeddhabeeld: een kaars, bloemen en wierook.
 De wierook staat onder andere symbool voor zuiverheid, mededogen en wijsheid, de kaars als, symbool van begrip en verlichting. Zoals een kaars licht geeft, zo verspreidt ook een wijs persoon licht.
De gongKleine gong
 Aan het begin of op het eind van een samenkomst in de tempel of thuis kan er op de gong geslagen worden. Dit gebeurt dan vaak drie keer. Het is het eer betuigen aan de Boeddha, de Dharma (de leer van de Boeddha) en de Sangha (de gemeenschap van volgelingen van de Boeddha). Daarbij kan gezegd worden: 'Ik neem mijn toevlucht tot de Boeddha, de Dharma en de Sangha'.
Kannetje voor water
 Dit kannetje wordt gebruikt om water uit te gieten b.v. over een beeld van Boeddha. Het is een uiting om eer te brengen aan Boeddha. Water staat ook voor 'hart, liefde, goed doen'. Zoals water overal naar toe loopt en dingen doordrenkt, zo is het ook met je 'hart, liefde, je goed doen'. Hierbij mag ook gedacht worden aan het Nederlandse spreekwoord: 'Wie goed doet, goed ontmoet'.
Het water kan ook uitgegoten worden in een schaal bij het Boeddhabeeld. Dan wil het zeggen: mensen doen goede dingen b.v. aan anderen eten geven. Mensen voelen zich verbonden met elkaar, houden elkaar vast, laten anderen delen. Boeddhisten zeggen: 'verdiensten worden overgedragen', d.w.z. dat het ook anderen ten goede komt.
GebedsmolenGebedsmolen
 Een belangrijk voorwerp bij Tibetaanse boeddhisten is de gebedsmolen: een metalen cilinder op een handvat, die in de richting van de klok rondgedraaid wordt. In deze cilinder zitten rollen met mantra's bedrukte of beschreven papiertjes.
De bekendste mantra in Tibet is de spreuk 'Om Mani Padme Hum'.
'Om Mani Padme Hum' staat  op gebedsvlaggetjes en op stenen die her en der te vinden zijn en overal en altijd prevelen de Tibetanen deze spreuk. Dit alles in eerste instantie om het karma (je leven dat vorm krijgt door je daden) te verhogen.
Door het ronddraaien van een gebedsmolen gaat de spreuk op in de wind, zodat uiteindelijk iedereen van dit goede karma kan meegenieten.
Bos bamboetakjes
De bos bamboetakjes wordt gebruikt om mensen met heilig water te zegenen.
Bij deze zegeningen kan je aan drie elementen denken: bescherming, kracht door geven en zuivering.
 De monnik doopt dan de bos bamboetakjes in een vat met water en besprenkelt de aanwezigen terwijl hij daarbij zegenspreuken reciteert.
Zegenwensen kunnen uitgesproken worden over bijvoorbeeld een huwelijk.
KlankschaalKlankschaal
 Het Tibetaans-boeddhisme maakt een intensief gebruik van klank bij hun rituelen en meditaties. De Himalaya- klankschalen, ook wel Tibetaanse of Nepalese klankschalen genoemd, hebben een grote bekendheid gekregen. Steeds meer mensen maken kennis met die wonderlijke, zingende klanken en schaffen zich zo'n schaal aan.
Toch blijven de schalen op zich een raadsel. Over hun herkomst en hun oorspronkelijke functie doen allerlei verhalen de ronde. Als het aan de bewoners van de Himalaya zelf gevraagd wordt, dan hullen zij zich meestal in een glimlachend zwijgen.
Belangrijk is dat wel duidelijk gesteld wordt: het gaat om de ervaring van de klank. Die eigen ervaring is de werkelijke weg, eerst naar de klank en via de klank naar binnen. De klankschalen  geven mensen een ervaring van diepe ontspanning en 'innerlijke ruimten die open gaan'.
Volgens de verhalen zijn de schalen vroeger gemaakt van zeven metalen: goud, zilver, kwik, koper, ijzer, tin en lood. Deze metalen hebben elk hun eigen klank, inclusief boventonen, en zijn samen verantwoordelijk voor de bijzondere, dóórzingende klank van de schaal. Hieraan hebben de schalen vooral hun benaming van 'zingende schalen' te danken.
Klankschalen worden ook gebruikt om het begin en einde van meditatieoefeningen aan te geven.
Tingsha'sTingsha's
 Net als klankschalen zijn tingsha's rituele gebruiksvoorwerpen. Ze worden door boeddhistische monniken gebruikt, maar werden al gebruikt voor de komst van het boeddhisme.
Tingsha's worden over het algemeen van zeven metalen gemaakt, net als klankschalen.
De zuivere klank van een paar tingsha's heeft een bijzondere invloed op de werking van de geest. Wanneer men voor elk oor zo'n klinkende tingsha houdt, ontstaat een 'stereo-effect': het is alsof de klank midden in het hoofd zingt, alles wegvagend wat daar nog aan gedachten aanwezig is.
In Tibetaans-boeddhistische meditatierituelen worden tingsha's op verschillende manieren gebruikt. Bij bepaalde collectieve meditatievormen brengt de heldere klank de tijdens de oefening afgedwaalde meditatieleerling terug in de heldere leegte van het niet-denken. Dit klankeffect is er onmiddellijk, bij de eerste tik, en het blijft doorwerken, lang nadat het geluid in de fysieke oren is opgehouden.

Vlag met DharmawielBoeddhistische vlag met wiel van de Leer
Het wiel is het symbool van de Dharma, de leer van Boeddha. Met de eerste toespraak van de Boeddha is het wiel van de waarheid of het wiel van de wet (die de Boeddha ontdekte) in beweging gezet. Dit wiel kan niet meer stil gezet worden. De waarheid zal altijd verder ontdekt worden door steeds meer mensen. De acht spaken van het wiel symboliseren het achtvoudig pad. Iedereen moet echter zelf op pad gaan, niemand kan je de waarheid geven. Je moet het zelf ontdekken. De kern van de Leer zijn de vier edele waarheden en het achtvoudige pad.