geschiedenis
Zuid-Afrika

“Bakermat van de mensheid”
Zuid-Afrika geldt, net als Oost-Afrika, als de “bakermat van de mensheid”. Er leven hier al twee miljoen jaar mensen. Ongeveer 100.000 jaar geleden vestigde het volk van de San (de oorspronkelijke bewoners) zich in het zuidwesten van zuidelijk Afrika. Zij leefden van jagen en verzamelen. In het binnenland leefde een bevolkingsgroep die vee hield en schapen fokte, de Khoi-khoi. Dit volk bestaat niet meer. Het heeft zich met de blanke inwoners vermengd. Archeologische opgravingen tonen aan dat er vanaf 200 na Christus al zwarten leefden in het noordoosten van Zuid-Afrika. Dat weerlegt de bewering dat blanken Zuid-Afrika nagenoeg leeg hebben aangetroffen.

Aankomen op de Kaap
In 1488 bereikte de Portugees Bartholomeu Dias als eerste Europeaan de Zuidpunt van Afrika, “Kaap de Goede Hoop”. Twee honderd jaren later, in het jaar 1652, kwam de Nederlander Jan van Riebeeck aan. Hij richtte een opvangplek op voor schepen die kruiden vervoerden van de Nederlandse Oostindische Compagnie. Op deze plek konden de schepen hun voorraden en water aanvullen. Vanaf deze tijd gingen blanken zich in Zuid-Afrika vestigen. Zij kwamen uit Nederland, Duitsland, Engeland of Frankrijk. Zij namen de oorspronkelijke bewoners in dienst van hun boerderij.

De uitbreiding van de Kaapkolonie – de Grote Trek
Omstreeks 1800 veroverden de Engelsen de streek rondom Kaapstad. Een Engelse wet verbood slavernij. Dat was de belangrijkste reden voor de Grote Trek. De Boeren (voornamelijk Nederlanders kolonisten) voelden zich daardoor in hun levensbehoeften aangetast. Duizenden van hen verlieten de Kaap. Bij het wegtrekken gebruikten ze huifkarren. Daarom wordt het de Grote Trek genoemd. Zij trokken naar het noordoosten, waar ze vochten tegen de zwarte inwoners om land te bemachtigen voor hun boerderijen en nederzettingen.

Het koninkrijk van de Zulu’s
De Zulukoning Shaka zorgde in het begin van de 19e eeuw voor het machtigste koninkrijk in het zuiden van Afrika. De Zulu’s waren beroemd om hun sterke legers, impis genoemd. Omdat de Boeren zich land toeëigenden kwam het iedere keer tot heftige slachtpartijen tussen de Zulukrijgers en de Voortrekkers, de eerste kolonisten. In 1838 zegevierden de Boeren over de Zulu’s in de veldslag bij de Blood River (de bloedrivier). De Boeren meenden dat deze overwinning het teken was dat God aan hun zijde stond. Ze zouden nu als heer en meester over de “heidense zwarten” mogen heersen. De Boeren richtten toen hun eigen staten op.

De Boerenoorlog
Tussen 1899 en 1902 raakten de Britten en de Boeren steeds vaker verwikkeld in bloedige gevechten. De Britten profiteerden van hun economisch succes en daarom wilden ze ook politiek de alleenheerschappij op zich nemen. Drie jaren lang voerden ze een wrede strijd waarin de Britten zegevierden. De republieken van de Boeren werden onderdeel van de Britse kolonie.

De tijd van de Apartheid
De Britten regeerden over Zuid-Afrika, maar de boeren hadden belangrijke beroepen en oefenden grote invloed uit op het land. De blanke minderheid bepaalde het leven van de zwarte meerderheid. Er kwam weliswaar een partij voor zwarten, het ANC (het Afrikaanse Nationale Congres), maar hun stem had geen gewicht. Later werd de partij verboden en haar leden moesten naar het buitenland vluchten. Er was sprake van rassendiscriminatie sinds de eerste blanken in Zuid-Afrika aankwamen, maar met de verkiezingsoverwinning van de Nationale Partij (1948) begon officieel de politiek van de Apartheid. De bestaande scheiding tussen blank en zwart werd in de wet vastgelegd. De mensen werden in vier “rassen” onderverdeeld: witten, zwarten, kleurlingen en Aziaten. Alleen de blanken kregen volledige burgerrechten.
In 1962 werd Nelson Mandela, leider van het ANC, veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Pas na 27 jaar kwam hij weer vrij. Na veel, vaak bloedige tegenstand in eigen land en door de sterke druk van het buitenland, moest Zuid-Afrika zijn rassenpolitiek opgeven.

Het nieuwe Zuid-Afrika
Door de onvermoeibare inzet van Nelson Mandela en Frederik W. de Klerk (de toenmalige president van Zuid-Afrika) kwam er een einde aan de Apartheid. Ze ontvingen beiden hiervoor de Nobelprijs van de vrede. In 1994 vond er voor het eerst in de geschiedenis van Zuid-Afrika een democratische verkiezing plaats voor zwarten en blanken. Het ANC, de partij van de zwarten, kwam met 62% van de stemmen als overwinnaar uit de bus. In mei werd Nelson Mandela verkozen tot eerste zwarte president. In 1999 werd Mandela opgevolgd door Thabo Mbeki. Vanaf 17 april 1994 waait er een nieuwe vlag over Zuid-Afrika. De vlag heeft vrolijke kleuren net als het land en zijn bewoners. Bij de kleuren rood, wit en blauw zijn de kleuren van het verzet toegevoegd: zwart, goud en groen.

Poststenen of het eerste postkantoor aan de Kaap
Vanaf de tijd van de zeevaarders leefden veel mensen uit Europa op verre eilanden. Natuurlijk kregen ze last van heimwee en wilden ze graag een bericht van thuis ontvangen. Maar een briefwisseling per schip duurde zeker in die tijd lang, dat kan je wel begrijpen. Op de zuidkust van Zuid-Afrika beukten vaak wilde golven. Weinig schepen durfden daar aan te leggen. Maar er was een reden waarom schepen hier wel wilden stoppen. Er bevond zich daar een bijzonder postkantoor: achter stenen die opvallend gekenmerkt waren, lagen brieven, goed verpakt. Als er een schip voorbij voer, legde het daar aan en nam de post mee naar huis. De post werd zelfs meegenomen toen twee landen oorlog voerden. De post kon gewoon doorgaan.