EERLIJKE
VOETBALLEN

Eens in de zoveel jaar is er ergens op de wereld Wereldkampioenschappen Voetbal. Zahid en Shehzadi zegt het niks. Ze weten nauwelijks wat voetbal is. Voetbal komt ook bijna nooit op de Pakistaanse televisie. De kinderen spelen liever cricket.

Zahid woont in de stad Sialkot in Noord-Oost Pakistan. Hij is 12 jaar. De vader van Zahid werkt in een fabriek. Zijn moeder stikt thuis voetballen. Zahid heeft een broer en drie zussen. Zijn broer van 14 en zus van 18 helpen moeder met voetballen stikken. De twee jongere zusjes gaan naar school en hoeven nog niet mee te helpen met stikken.
Er werken 157.000 stikkers in Sialkot. De helft daarvan zijn vrouwen. Bij het maken van de voetballen zijn 7000 kinderen betrokken. Die zorgen voor een kwart van het familie-inkomen.

Afwerken
Zahid staat 's morgens om 6 uur op. Na het ontbijt stikt hij voetballen. Na de lunch zit hij 's middags van 2 uur tot 5 uur op school. 's Avonds werkt hij de ballen verder af waaraan hij 's morgens gewerkt heeft. Zahid maakt twee voetballen per dag. Hij krijgt daarvoor 25 roepies per bal. Dat is f. 1,20. Het hele gezin maakt zes voetballen per dag.

Dokter
Zahid gaat nu pas naar school. Hij stikt al vier jaar thuis voetballen. Later wil Zahid dokter worden. "Een dokter verdient veel geld", verklaart Zahid. Het huis van Zahid heeft maar één kamer. Daarin wonen 9 mensen: zijn ouders, vijf kinderen, een grootmoeder en een tante. In het huis is electriciteit, maar geen water.

Geslagen
Shehzadi woont ook in Sialkot. Ze is 11 jaar. Vader Anwar heeft geen werk. Vroeger werkte hij in een werkplaats waar chirurgische instrumenten gemaakt worden. Er zijn zeven kinderen. Vier kinderen stikken voetballen en twee andere helpen. Alleen de jongste van 5 werkt nog niet. Shehzadi stikt al ongeveer anderhalf jaar. Normaal stikt ze twee halve ballen per dag. Maar als het druk is moet ze vier halve ballen maken. Soms maakt ze ook wel eens een hele bal. Als ze niet wil stikken wordt ze geslagen door haar moeder en haar oudste zus.

Nacht
Shehzadi staat ook 's morgens om 6 uur op. Als er veel werk is moeten ze al om 4 uur opstaan. Ze zit op school tot 's middags 2 uur. Na het huiswerk moeten er weer ballen gestikt worden. Tot 10 uur 's avonds. Dan gaat ze slapen. Om de ballen op tijd klaar te krijgen wordt er af en toe ook wel 's nachts en in het weekend doorgewerkt. Aan spelen komt Shehzadi nooit toe.

Mars
We vragen haar of kinderarbeid verboden moet worden. "Als we niet werken, wie geeft ons dan te eten?", antwoordt Shehzadi. "Onze ouders moeten genoeg geld verdienen", vindt ze, "dan hoeven de kinderen niet te werken." Shehzadi en haar zussen nemen deel aan de Global March. Dat is een mars die lopers over de hele wereld afleggen als protest tegen de kinderarbeid. De lopers komen ook in Sialkot.

Overdoen
Shehzadi vindt dat kinderhanden geen voetballen moeten stikken. Ze vindt dat kinderen naar school moeten gaan. Shehzadi zit op een privé-school. Ze zit in groep 4. Maar die moet ze volgend jaar overdoen. De lessen volgen kon gratis, maar voor het tentamen moest betaald worden. En dat geld was er niet. Shehzadi houdt van school omdat ze wil werken aan haar toekomst. Ze wil graag onderwijzeres worden.

Urdu
Saadat is 12 en zit in groep 7. Zijn vader is bankier. Saadat staat om 7 uur op en wandelt na het ontbijt naar de school in het dorp. Saadat leert er Urdu, de taal van de streek, en rekenen. Maar hij krijgt ook les in Engels, sociale wetenschappen, de Islam en Arabisch. 's Middags krijgt Saadat bijles. Daarna maakt hij zijn huiswerk en gaat spelen. Na het eten nog een uurtje televisie kijken en om 10 uur gaat hij naar bed. Saadat speelt met zijn vrienden graag cricket. Van bekende voetballers kent hij alleen Maradonna. Maar beroemde cricketspelers kent Saadat heel veel!

Piloot
Wat vindt Saadat ervan dat andere kinderen in Pakistan voetballen moeten stikken? "Veel vaders en moeders verdienen te weinig", zegt hij. "En de schoolboeken worden steeds duurder. Die families zouden geld moeten krijgen. Dan kunnen de kinderen naar school." Ook op de school van Saadat zitten kinderen die na school ballen stikken. Saadat heeft zelf geen vriendjes die dat doen. Later wil Shaheed gevechtspiloot worden. Hij wil vechten voor zijn land. "Tegen onze vijand. India!", zegt hij.

Vijfhoek
Het maken van voetballen gebeurt gedeeltelijk in de fabriek, gedeeltelijk met de hand. Een machine snijdt een groot vel kunstleer in stukken die de vorm van een vijfhoek hebben. Er worden tegelijk gaatjes in gemaakt voor het stikken. Vervolgens worden de stukken geverfd. Het juiste aantal vijfhoeken voor een bal wordt in een zakje gedaan. Aan één van de stukken wordt de binnenbal vastgemaakt. De zakjes gaan dan naar de stikkers.

Kracht
Die werken thuis of in een stik-centrum. Je hebt kleine centra waar 5 stikkers werken, maar ook grote van 500 stikkers. De ballen worden met de hand gestikt. Hoeveel geld de stikker krijgt hangt ervan af hoe groot de bal is. En van de kwaliteit. Voor een dikke bal krijgt de stikker meer. Die is moeilijker te stikken. In de familiebedrijfjes naaien de kinderen de vijfhoeken aan elkaar. Hun ouders maken de grote stukken vast aan elkaar. Zij naaien uieindelijk ook de twee helften samen. Om de steken bij elkaar te trekken is veel kracht nodig. Vooral voor het laatste stukje. En het moet goed gebeuren, want de slechte ballen worden weer teruggestuurd naar de stikkers!